De euthanasie

Na jaren trouw gezelschap komt soms aangekondigd door een langzaam verval of  ziekte, maar ook soms onverwacht, het moment dat dierenarts en eigenaar in gesprek gaan over de euthanasie van hun geliefde huisdier. En ook al is de aanschafwaarde van enkele huisdieren niet altijd in verhouding met de medische kosten, de emotionele waarde overtreft alles. Het gevoel een oordeel te moeten vellen over leven of dood beangstigd mensen. De meest voorkomende oneliner dan ook is: “ik had gehoopt hem bij het opstaan dood in zijn mand te vinden”, “ben ik niet te vroeg met de beslissing”.

Voor mijzelf is het criterium dat het dier nog een dierwaardig bestaan heeft en zelfstandig kan bewegen, eten, drinken en contact zoekt. Nog belangrijker is dat alle betrokkenen het eens zijn en niet twijfelen of ze er wel goed aan doen. Omstanders hebben ook nog eens  indirect invloed, en menen op straat het soms nodig te vinden om hun mening te ventileren als ze een hond met ernstige huidontsteking zien lopen. Zo van: nou! ….die maakt het ook niet lang meer! Geloof het of niet; maar de reden voor het laten inslapen moet ook wel legitiem zijn. Het plassen in huis is bijvoorbeeld geen reden voor euthanasie, als zou blijken dat de kat een blaasontsteking zou hebben.

En hoewel jeuk erger is dan pijn; honderd vlooien euthanaseren met hun gastheer is niet de bedoeling. Als dierenarts heb je een unieke maatschappelijke functie namelijk waken over de gezondheid van huisdieren maar tevens het bewaken van de humane gezondheid. Het gevaarlijke MERS virus dat deze week via kameelachtigen een mens besmette, is waarschijnlijk afkomstig van vleermuizen. Vaak zijn het dierenartsen die als eerste kennis nemen van de voor mensen gevaarlijke ziekten. In gevallen van een duidelijk aangetoonde ziekte of aandoening met een slechte prognose is het voor alle partijen dan ook vaak goed te accepteren dat het dier het zgn “spuitje” krijgt. Maar wat nu als een hond volledig mentaal aftakelt, als een zombie in huis leeft en uren rondjes loopt, geen dag-nacht ritme meer heeft dan wordt het al weer erg moeilijk te bepalen wat het juiste moment is. Als dierenarts is het in zekere zin dan een voorrecht om de beslissing samen met de eigenaren te maken om het dierenleven te beëindigen en het niet doelloos te laten lijden. Daarmee behoort de euthanasie samen het op de wereld helpen van een pupje, kitten, konijntje, lammetje tot een bijzondere en zeer emotionele gebeurtenis. Soms in de kliniek maar ook vaak bij de eigenaar thuis, met een soort afscheidsmuziekje op de achtergrond, maar ook met RTL shownieuws aan. Het moment van laten inslapen heeft ook een intieme lading, en ik vind het goed dat eigenaren hun kwetsbaarheid durven te tonen en het verdriet niet wegstoppen voor mij als dierenarts. Nu ik 15 jaar als dierenarts werkzaam ben in de Sterkliniek voor gezelschapsdieren Kerkewijk ken ik het levensverhaal van een hele generatie honden en katten, meerdere generaties knaagdieren en vogels en reptielen. Naar verwachting wacht ook mij dit jaar de beslissing om afscheid te moeten nemen van onze geliefde huishond. Dezelfde dilemma’s en vragen…maar dan mag hij dierwaardig zijn laatste prikkie krijgen en zeggen we:  “adieu trouwe vriend!”.. “See you in the afterlife!”.